Wybrzeże Pacific Northwest — rozciągające się od okolic San Francisco na południu, przez całą długość stanu Oregon, aż po Seattle na północy — to jeden z najbardziej niezwykłych pasów lądu na całej kuli ziemskiej. To wybrzeże, które nie chce być ładne. Które nie ma zamiaru wam dogadzać. Które zamiast zapraszać do leżakowania, wzywa do wędrówki, kontemplacji i szczęki opuszczonej z niedowierzania. I właśnie dlatego Eli Trips tu jedzie.
Nasza wyprawa rusza z San Francisco i prowadzi nas na północ — przez sparki stanowe i narodowe pełne majestatycznych Sekwoi, przez dzikie klify Oregonu, przez deszczowe lasy Olimpijskiego Półwyspu, aż do Seattle. To kilkaset kilometrów Highway 1 i Highway 101, które można by przejechać w jeden dzień i nie zobaczyć nic. Albo można jechać powoli, zatrzymywać się co godzinę i wrócić kompletnie odmienionymi. My wybieramy tę drugą opcję.
Zaczynamy więc. Silnik odpala, ocean po lewej, las po prawej. Ruszamy.
Pierwszym wielkim uderzeniem są sekwoje. Jeszcze w zasięgu Bay Area, ledwo wydostaniemy się z miejskiego chaosu San Francisco, wybrzeże zaczyna zmieniać charakter. Mijamy Muir Woods z jego imponującymi, ale już turystycznie okrzepłymi drzewami i jedziemy dalej na północ — ku Redwood National and State Parks, gdzie zaczyna się prawdziwy spektakl. Coastal Redwoods, sekwoje nadbrzeżne, to najwyższe drzewa świata, i żadne zdjęcie — absolutnie żadne — nie oddaje tego, co czujecie, stojąc przy jednej z tych kory.
Sekwoje. Człowiek przy sekwoi to myszka przy słupku elektrycznym. Patrzysz w górę i po prostu nie widzisz czubka drzewa. Korony giną w mgle, w tej charakterystycznej, atlantyckiej mgle, która przyciąga wilgoć znad oceanu i sprawia, że sekwoje mogą rosnąć tak absurdalnie wysoko — niektóre ponad sto dziesięć metrów. Najwyższe drzewo świata, Hyperion, stoi gdzieś w tych lasach i nikt poza garstką naukowców nie wie dokładnie gdzie, bo celowo nie upublicznia się jego lokalizacji, żeby chronić korzenie przed wydeptaniem przez turystów. Samo to mówi coś o charakterze Sekwoi i ich znaczenia dla całego świata. tego miejsca — tutaj natura ma pierwszeństwo.
Dalej na północ, już w Oregonie, las się zmienia. Sosna Douglasa, zwana też jodłą Douglasa, staje się królową tych stoków. Te drzewa — których drewno zbudowało pionierską Amerykę, z którego ciosano domy, mosty i maszty statków — osiągają tu rozmiary niespotykane nigdzie indziej na kontynencie. Ale największe zaskoczenie czeka nas, gdy skręcamy w głąb Półwyspu Olimpijskiego w stanie Waszyngton. Tu, na zachodnich zboczach Mount Olympus, gdzie oceanu mgły i deszcz tworzą niemal tropikalne warunki wilgotnościowe, rozciągają się lasy deszczowe Hoh Rainforest. Nie tropikalne, nie z papugami i małpami.
Coś innego — coś, czego człowiek nie spodziewa się w Ameryce Północnej. Drzewa pokryte metrami zielono-srebrzystego mchu od korzeni aż po gałęzie, kłody obsypane paprociami, powietrze tak wilgotne i gęste, że oddycha się nim jak galaretką. Olympic National Park, UNESCO World Heritage Site, to jedno z tych miejsc, gdzie las, ocean i ośnieżone szczyty spotykają się w odległości kilkudziesięciu kilometrów od siebie — i każde z tych trzech środowisk jest tak kompletne i tak dzikie, że możnaby spędzić przy każdym z nich tydzień i wciąż nie zobaczyć wszystkiego.
Wracamy jednak na wybrzeże, bo tam dzieje się coś, czego nie znajdziecie ani na Florydzie, ani w Zatoce Meksykańskiej, ani w południowej Kalifornii. Oregon Dunes — wydmy. Tak, wydmy. Prawdziwe, piaskowe, ogromne wydmy, leżące tuż przy oceanie. Oregon Dunes National Recreation Area w okolicach Florence to największy obszar nadmorskich wydm w całych Stanach Zjednoczonych, a może i na całym wybrzeżu Ameryki Północnej. Wydmy te ciągną się na długości ponad sześćdziesięciu kilometrów wzdłuż wybrzeża i sięgają miejscami pięćdziesiąt metrów wysokości — to tak, jakby ktoś wziął fragment Sahary i wrzucił go pomiędzy ocean a las.
Wybrzeże Pacyfiku tak wygląda: po jednej stronie słyszysz szum fal Pacyfiku, po drugiej stoisz w cieniu sosen. Pomiędzy nimi — rozległe, falistie morze piasku, po którym można jeździć na quadach i buggy, zjeżdżać na deskach sandboardingowych albo po prostu chodzić i chodzić, tracąc poczucie czasu i przestrzeni. Wydmy powstały przez tysiące lat działania wiatru i oceanu — prądy morskie nanosiły piasek z dna morskiego, wiatr go przenosił, a brak naturalnych przeszkód pozwolił mu się akumulować w te niesamowite formy. To jeden z tych widoków, które w Polsce kojarzymy z pustynią albo z Łebą — tyle że tutaj za wzgórzem piasku jest Ocean Spokojny, a za plecami redwoodowy las.
Teraz zatrzymajmy się na chwilę przy czymś, czego nie oczekujecie na plaży. Kłodach. Gigantycznych kłodach drzew leżących na plaży w dziesiątkach, setkach, tysiącach. Na plażach Pacific Northwest driftwood — drewno dryfujące — to nie jest „kilka patyków wyrzuconych przez morze”. To pnie drzew długości autobusu, belki grubości człowieka, całe stosiska bielonego słońcem i solą drewna, które tworzą na plaży własny, osobny krajobraz. Skąd się biorą? Odpowiedź jest tak prosta, że aż piękna: z gór i lasów, przez rzeki, do oceanu. Ten region to jeden z najbardziej zalesionych na świecie. Drzewa padają w burzach, spływają rzekami Kolumbia, Hoh, Quileute, Siuslaw i dziesiątkami innych w dół ku morzu, ocean wyrzuca je na plaże podczas zimowych sztormów.
Niektóre kłody podróżują przez oceany dosłownie latami — drewno jest pławne, może dryfować przez siedemnaście miesięcy zanim osiądzie na brzegu. Część tych pni pokonała Pacyfik z Japonii lub Rosji. Część pochodzi z dawnych operacji drwali w górach Kaskadowych, gdy kłody transportowano rzekami i część uciekała z konwojów. Leżą teraz na plażach jak martwe wieloryby — ogromne, siwe ze starości, obrośnięte wodorostami. Są niebezpieczne podczas przypływu, bo wystarczy centymetr wody, żeby kilkutonowy pień zaczął się toczyć. Ale przy odpowiednim czasie odwiedzin — przy odpływie, w spokojny dzień — spacer wzdłuż takiej plaży to doświadczenie jak z innego świata. Ruby Beach w Olympic National Park, Rialto Beach, First Beach w La Push — to są miejsca, gdzie człowiek siada na kłodzie, patrzy na ocean i czuje, że jest bardzo, bardzo mały. I że to jest w porządku.
O punktach widokowych i spacerach po plażach Pacific Northwest można by napisać osobny reportaż, ale spróbujmy choć zarysować, jak bardzo to wybrzeże różni się od wszystkiego, co znacie. Zapomnijcie o miałkim, białym piasku plaż Florydy. Zapomnijcie o tłumie, o straganach z pamiątkami, o ratownikach na wieżyczkach i głośnikach grających reggaeton. Tutaj plaże są dzikie, często całkowicie puste, a piasek bywa ciemny od minerałów i wulkanicznej skały. Co kilkanaście kilometrów z oceanu wyrastają sea stacki — pionowe skalne kolumny, pozostałości erozji klifów, wyglądające jak strażnicy wbici w morze.
Haystack Rock w Cannon Beach, wysoki na siedemdziesiąt dwa metry, to jeden z najbardziej rozpoznawalnych widoków wybrzeża Oregonu. Przy odpływie można podejść do jego podstawy i zobaczyć baseny pływowe pełne rozgwiazd, ukwiałów i krabów. Widoki są tu wszędzie i wszystkie są inne — Cape Perpetua, najwyższy punkt wybrzeżny dostępny samochodem w Oregonie, daje panoramę ponad sto kilometrów linii brzegowej na raz. I jeszcze jedno słowo o atmosferze: to wybrzeże jest często we mgle. Chłodnej, atlantyckiej mgle, która przywleka się znad Pacyfiku, owija drzewa jak watę i sprawia, że las wygląda jak z bajki Braci Grimm. To nie jest wada — to jest cecha. To jest właśnie ten klimat, który czyni Pacific Northwest jedynym w swoim rodzaju.
A skoro o wyjątkowości mowa — jest jedno miejsce, do którego chcę was zabrać na chwilę, zupełnie poza głównym szlakiem turystycznym. Thor’s Well, zwane też Rurą Ściekową Pacyfiku. Leży przy Cape Perpetua, kilka kilometrów na południe od miasteczka Yachats w Oregonie. Z zewnątrz wygląda jak dziura w skale przy samej krawędzi oceanu — okrągłe zagłębienie w czarnym bazalcie, może metr i pół średnicy, dwadzieścia stóp głębokości.
Ale przy wysokim przypływie lub podczas sztormu dzieje się coś, co człowiek musi zobaczyć własnym oczami, żeby uwierzyć: ocean wypełnia studnię od dołu przez podwodne szczeliny, a następnie woda strzela w górę jak gejzer i rozlewa się po skałach dookoła, tworząc wrażenie, jakby oceanu był wciągany do środka ziemi przez kosmiczny odpływ. Lokalny przewodnik, z którym rozmawiałem przy tym miejscu, powiedział: „To jakby Posejdon miał toaletę i właśnie ją spłukał.” Nie mogę tego opisać lepiej. Zachód słońca przy Thor’s Well, kiedy złote światło odbija się od turkusowej wody wirującej w skale — to jest jedno z tych zdjęć, które wychodzą tak pięknie, że nikt ci nie wierzy, że to nie photoshop.
Teraz pora na rozdział, który sprawi, że część z was poczuje dreszcz nostalgii — szczególnie ci urodzeni w latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych. Pacific Northwest to Hollywood Północy, a centrum tego fenomenu jest jedno małe miasto: Astoria w Oregonie, leżące dokładnie tam, gdzie rzeka Columbia wpada do Pacyfiku. Astoria to miasto widoków, wiktoriańskich domów i charakteru — i to właśnie ten charakter przyciągał tu filmowców przez dekady. Nakręcono tu ponad trzysta produkcji filmowych i telewizyjnych od 1908 roku, ale kilka z nich przeszło do historii kina. The Goonies z 1985 roku, wyprodukowany przez Stevena Spielberga i wyreżyserowany przez Richarda Donnera, to w całości historia dzieciaków z Astorii szukających pirackiego skarbu — i film dosłownie mówi, że akcja dzieje się w Astorii, co w Hollywood jest rzadkością.
W Astoria dom Gooniesów wciąż stoi i przyciąga fanów z całego świata, choć właściciele stanowczo odmawiają oprowadzania zwiedzających. Rok później kręcono tu Short Circuit z elektrycznym robotem Johnnym 5. W 1990 roku przyjechał tu Arnold Schwarzenegger i nakręcono Kindergarten Cop — twardego gliny, który idzie pod przykrywką do przedszkola w Astorii. Szkoła, w której Schwarzenegger przekonywał dzieci, że guza nie ma, to prawdziwa szkoła podstawowa imienia Johna Jacoba Astora — i można przed nią stanąć i zrobić sobie zdjęcie. W 1993 nakręcono tu Free Willy z orką Keiko, a kulminacyjna scena skoku Keiko przez plażę miała miejsce przy przystani Hammond w samej Astorii. Do tego Teenage Mutant Ninja Turtles III, The Ring 2, Into the Wild — lista nie ma końca. Dziś można zwiedzić Oregon Film Museum, mieszczące się w dawnym więzieniu — tym samym, w którym zdjęto część scen Gooniesów. Tak, więzienie z Gooniesów to dziś muzeum kina. Astoria jest absolutnie genialnym miejscem na postój.
Ale jest jeszcze jedno miejsce z Pacific Northwest, które hipnotyzuje fanów seriali — miasteczka Snoqualmie i North Bend w stanie Waszyngton, gdzie kręcono kultowe Twin Peaks Davida Lyncha. To tu stał słynny diner, tu jest wodospad i stary hotel. Ale zostawmy to na osobny artykuł, bo Twin Peaks zasługuje na własny reportaż.
Na sam koniec chcę wam opowiedzieć o czymś, czego nie znajdziecie w żadnym przewodniku turystycznym, a co dla mnie jest jednym z najbardziej magicznych doświadczeń na tym wybrzeżu. Chodzi o La Push — małą rezerwację indiańską plemienia Quileute na zachodnim wybrzeżu Półwyspu Olimpijskiego w stanie Waszyngton. To niemal koniec drogi, dosłownie i w przenośni. Jedzie się tam kilkudziesięciokilometrową drogą przez las, nie ma tu prawie nic — kilka domów, sklep, plaża. I ta plaża.
First Beach w La Push to jest zderzenie ze wszystkim naraz: czarne kłody drzew na ciemnym piasku, morska mgła, sea stacki jak odcięte palce giganta, biel fal, krzyki orłów bielika krążących nad głową. To nie jest miejsce, które chce wam dogodzić. To jest miejsce, które jest. Po prostu jest — od tysięcy lat, niezależnie od was, niezależnie od turystyki i fejsbuka. Stoisz na tej plaży i czujesz, że jesteś gościem. Właśnie o to chodzi w Pacific Northwest.
To jest ta wycieczka, którą robimy z Eli Trips — wzdłuż Wybrzeża Pacyfiku od San Francisco przez Oregon do Seattle i Olympic Peninsula. Nie jest to wyjazd dla kogoś, kto szuka basenów i all-inclusive. To jest wyprawa dla kogoś, kto chce zobaczyć Amerykę, której nie pokazują w reklamach. Dziką. Mokrą. Olbrzymią. Pełną kłód i mgły i skalnych kolumn wyrastających z oceanu. Pełną lasów, które pamiętają wieki i drzew tak wielkich, że człowiek przy nich odzyskuje właściwe proporcje. Jeśli to brzmi jak coś dla was — szczegóły wycieczki znajdziecie tutaj: elitrips.com/product/wyprawa-wybrzeze-pacyfiku-kalifornia-oregon. Do zobaczenia na Highway 101.
Zapraszamy na naszą 7-dniową wyprawę wzdłuż Wybrzeża Pacyfiku od San Francisco do Seattle
Kordian Gdulski
Eli Trips – Explore and relax
